قدامه بن جعفر الكاتب البغدادي ( مترجم : حسين قره چانلو )
16
نبذ من كتاب الخراج وصنعة الكتابة ( فارسى )
از صعده تا اعمشيّه « 1 » كه منزلگاهى كوهستانى است و كسى در آن زندگى نمىكند ، آبش از چشمهء كوچكى است كه در زير درختى قرار دارد ، و اطراف آن گروهى از قبيلهء همدان ساكنند . از اعمشيه تا خيوان « 2 » كه ده بزرگى است ، در آن مسجد جامع و منبر است و جمعيت آن بسيار و انگورهايى دارد ، كه به بزرگى خوشهها مشهور و جايى كوهستانى است ، آب آنجا از باران است و مردم آن از قبيلهء بكيلاند . « 3 » از خيوان تا اثافت « 4 » كه آبادى بزرگى است كه داراى منبر و مردم آن جشميّون « 5 » نام دارند و جمعه بازار دارند ، مزارع و تاكستان و آب مشروبشان از بركهايست . از اثافت تا ريده « 6 » كه آبادى بزرگى است و داراى منبر و جايى پرجمعيت و انگورستانها و كشتزارها و چشمههاى آب دارد و جايى پرگياه است و در داخل درهاى واقع شده ، و آن منطقه داراى نواحى است . از ريده تا صنعاء « 7 » كه مركز يمن است ، راه ادامه دارد ، و اين راه همان است كه به ميل مشخص شده و آن راهى است كه كارگزاران و مأمورين دولتى طى مىكنند . و اگر كسى قصد مكّه كند به چاه حذا « 8 » كه منزلگاهى است و جز يك چاه آب ندارد ، مىآيد . از چاه حذا به ده بزرگ و آبادى مىرسد ، و اين ده همانجايى است كه مردم يمن از آنجا احرام مىبندند ، و آب آن از رودخانهاى پر آب است . اين ده قرشيّه « 9 » است كه قرن « 10 » خوانده مىشود . سپس از قرن تا صعدا راهى است كه مسافرين آهنگ آن را مىكنند .
--> ( 1 ) Acmaschyya ( 2 ) Khaiwan ( 3 ) Bakyl . ر ك به متن فرانسه ص 149 . ( 4 ) Athafit ( 5 ) Djoscham ( 6 ) Raida ، ( 7 ) Canca ( 8 ) Bir al - Hodha ( 9 ) Koraischites ( 10 ) Qarn